وبلاگ
راهنمای خرید لامپ LED
🔷 تابلو برق چنجاور (Change Over Panel) چیست؟
تابلو چنجاور تابلویی است که وظیفه دارد بار مصرفکننده را فقط به یکی از دو (یا چند) منبع برق وصل کند و از اتصال همزمان منابع جلوگیری نماید.
به زبان ساده:
این تابلو تصمیم میگیرد برق از کجا بیاید و اجازه نمیدهد دو منبع برق به هم وصل شوند.
🔌 منابع ورودی معمول
برق شبکه (برق شهر)
ژنراتور دیزلی
UPS
اینورتر خورشیدی
خط رزرو (Backup Line)
⚠️ چرا چنجاور ضروری است؟
اگر دو منبع برق بدون چنجاور به هم وصل شوند:
ژنراتور میسوزد
شبکه برق آسیب میبیند
خطر برقگرفتگی شدید وجود دارد
احتمال آتشسوزی بالا میرود
بنابراین چنجاور حفاظت جانی و تجهیزاتی است.
⚙️ انواع تابلو چنجاور (از نظر عملکرد)
1️⃣ چنجاور دستی (Manual Change Over)
با کلید گردان یا اهرمی
اپراتور منبع را انتخاب میکند
اجزا:
کلید چنجاور دستی
فیوز یا MCCB
بدنه تابلو
مزایا: ✔ ساده
✔ ارزان
✔ خرابی کم
معایب: ✖ نیاز به حضور انسان
✖ تأخیر در وصل برق
2️⃣ چنجاور اتوماتیک (ATS – Automatic Transfer Switch)
در این حالت:
برق شهر قطع میشود
تابلو فرمان استارت ژنراتور را میدهد
پس از پایدار شدن ولتاژ، بار به ژنراتور منتقل میشود
با برگشت برق شهر، دوباره بار برمیگردد
اجزای اصلی ATS:
کنتاکتور برق شهر
کنتاکتور ژنراتور
رله کنترل ولتاژ و فاز
تایمر تأخیر
PLC یا برد کنترلی
کلیدهای حفاظتی
مزایا: ✔ بدون دخالت انسان
✔ سریع
✔ مناسب بارهای حیاتی
معایب: ✖ قیمت بالاتر
✖ نیاز به تنظیم دقیق
🔁 انواع چنجاور از نظر ساختار
🔹 مکانیکی
قفل مکانیکی بین دو کلید
امکان وصل همزمان صفر
🔹 الکتریکی
اینترلاک الکتریکی بین کنتاکتورها
رایج در ATS
🔹 مکانیکی + الکتریکی (ایمنترین حالت)
⚡ نحوه عملکرد ATS (به زبان ساده)
Copy code
برق شهر ON → بار از شهر
برق شهر OFF → استارت ژنراتور
ژنراتور پایدار → بار از ژنراتور
برق شهر برگشت → قطع ژنراتور → بار از شهر
🏗 اجزای کامل تابلو چنجاور
کلید اصلی (MCCB یا ACB)
کنتاکتور یا کلید موتوردار
رله کنترل فاز
تایمر تأخیر
فیوز فرمان
ترمینالها
شینه مسی
تابلو فلزی با درجه IP مناسب
📐 معیارهای طراحی تابلو چنجاور
برای طراحی باید بدانیم:
توان مصرفکننده (kW / kVA)
جریان نامی (A)
تکفاز یا سهفاز
نوع بار (موتوری، حساس، روشنایی)
زمان مجاز قطع برق
اولویت منابع
🏥 کاربردهای حساس
بیمارستانها (اتاق عمل)
دیتاسنتر
آسانسور
پمپ آتشنشانی
سیستمهای امنیتی
🔍 تفاوت چنجاور، ATS و UPS
سیستم
قطع برق
منبع جایگزین
چنجاور دستی
دارد
ژنراتور
ATS
چند ثانیه
ژنراتور
UPS
بدون قطع
باتری
✅ استانداردهای مهم
IEC 60947
استاندارد ملی ایران
رعایت ارت و نول مستقل ژنراتور
❗ نکات بسیار مهم اجرایی
هرگز نول ژنراتور و شهر را بدون بررسی مشترک نکن
حتماً اینترلاک نصب شود
ارت ژنراتور مستقل باشد
ظرفیت ژنراتور ≥ بار مصرفی