🔷 تابلو برق چنجاور (Change Over Panel) چیست؟ تابلو چنجاور تابلویی است که وظیفه دارد بار مصرفکننده را فقط به یکی از دو (یا چند) منبع برق وصل کند و از اتصال همزمان منابع جلوگیری نماید. به زبان ساده: این تابلو تصمیم میگیرد برق از کجا بیاید و اجازه نمیدهد دو منبع برق به هم وصل شوند. 🔌 منابع ورودی معمول برق شبکه (برق شهر) ژنراتور دیزلی UPS اینورتر خورشیدی خط رزرو (Backup Line) ⚠️ چرا چنجاور ضروری است؟ اگر دو منبع برق بدون چنجاور به هم وصل شوند: ژنراتور میسوزد شبکه برق آسیب میبیند خطر برقگرفتگی شدید وجود دارد احتمال آتشسوزی بالا میرود بنابراین چنجاور حفاظت جانی و تجهیزاتی است. ⚙️ انواع تابلو چنجاور (از نظر عملکرد) 1️⃣ چنجاور دستی (Manual Change Over) با کلید گردان یا اهرمی اپراتور منبع را انتخاب میکند اجزا: کلید چنجاور دستی فیوز یا MCCB بدنه تابلو مزایا: ✔ ساده ✔ ارزان ✔ خرابی کم معایب: ✖ نیاز به حضور انسان ✖ تأخیر در وصل برق 2️⃣ چنجاور اتوماتیک (ATS – Automatic Transfer Switch) در این حالت: برق شهر قطع میشود تابلو فرمان استارت ژنراتور را میدهد پس از پایدار شدن ولتاژ، بار به ژنراتور منتقل میشود با برگشت برق شهر، دوباره بار برمیگردد اجزای اصلی ATS: کنتاکتور برق شهر کنتاکتور ژنراتور رله کنترل ولتاژ و فاز تایمر تأخیر PLC یا برد کنترلی کلیدهای حفاظتی مزایا: ✔ بدون دخالت انسان ✔ سریع ✔ مناسب بارهای حیاتی معایب: ✖ قیمت بالاتر ✖ نیاز به تنظیم دقیق 🔁 انواع چنجاور از نظر ساختار 🔹 مکانیکی قفل مکانیکی بین دو کلید امکان وصل همزمان صفر 🔹 الکتریکی اینترلاک الکتریکی بین کنتاکتورها رایج در ATS 🔹 مکانیکی + الکتریکی (ایمنترین حالت) ⚡ نحوه عملکرد ATS (به زبان ساده) Copy code
برق شهر ON → بار از شهر برق شهر OFF → استارت ژنراتور ژنراتور پایدار → بار از ژنراتور برق شهر برگشت → قطع ژنراتور → بار از شهر 🏗 اجزای کامل تابلو چنجاور کلید اصلی (MCCB یا ACB) کنتاکتور یا کلید موتوردار رله کنترل فاز تایمر تأخیر فیوز فرمان ترمینالها شینه مسی تابلو فلزی با درجه IP مناسب 📐 معیارهای طراحی تابلو چنجاور برای طراحی باید بدانیم: توان مصرفکننده (kW / kVA) جریان نامی (A) تکفاز یا سهفاز نوع بار (موتوری، حساس، روشنایی) زمان مجاز قطع برق اولویت منابع 🏥 کاربردهای حساس بیمارستانها (اتاق عمل) دیتاسنتر آسانسور پمپ آتشنشانی سیستمهای امنیتی 🔍 تفاوت چنجاور، ATS و UPS سیستم قطع برق منبع جایگزین چنجاور دستی دارد ژنراتور ATS چند ثانیه ژنراتور UPS بدون قطع باتری ✅ استانداردهای مهم IEC 60947 استاندارد ملی ایران رعایت ارت و نول مستقل ژنراتور ❗ نکات بسیار مهم اجرایی هرگز نول ژنراتور و شهر را بدون بررسی مشترک نکن حتماً اینترلاک نصب شود ارت ژنراتور مستقل باشد ظرفیت ژنراتور ≥ بار مصرفی